088 112 54 54 info@safetyschool.nl

Als EHBO’er of BHV’er kun je ervoor kiezen om een hand/pols of voet/enkel te zwachtelen. In de eerste plaats zet je met een zwachtel een dekverband of wonddrukverband vast.

Het kan ook helpen bij een verstuiking, om op die manier extra steun te bieden aan het gewricht.

We verdelen het zwachtelen onder in:

  • zwachtelen bij een wond
  • zwachtelen bij een verstuiking

Daarbij maken we ook onderscheid in het zwachtelen van een hand/pols of enkel/voet.

In dit artikel leggen wij uit hoe je de zwachtel aanlegt bij een slachtoffer.

Zwachtelen hand/pols

Leg bij wonden altijd eerst een niet verklevend kompres aan en zet het rondom aan vier zijden vast met kleefpleisters.

Sla de eerste slag net onder de vingertoppen.

Zorg dat je in de rol kijkt bij het zwachtelen. Het (af)rollen van het zwachtel gaat dan gemakkelijker. Zwachtel nu twee of drie keer richting de pols. Trek bij elke slag de zwachtel licht aan. Dit geeft steun zonder af te knellen.

Is steun bij de pols nodig sla het zwachtel dan tweemaal onder en boven de duim. Sla het zwachtel enkele malen om de onderarm. Zet vast met twee strookjes kleefpleister.

Houd er rekening mee dat je de pols recht houdt bij het zwachtelen.

Zwachtelen bij voet/enkel

Leg bij wonden altijd eerst een niet verklevend kompres aan en zet het rondom aan vier zijden vast met kleefpleisters.

Sla de eerste slag achter de tenen aan, zodat de tenen zichtbaar blijven.

Zorg dat je in de rol kijkt bij het zwachtelen. Het (af)rollen van het zwachtel gaat dan gemakkelijker. Trek bij de eerste slag de zwachtel licht aan. Dit geeft steun zonder af te knellen.

Zwachtel de voet vervolgens in met twee of drie slagen richting de enkel. Zorg dat iedere slag de vorige minstens één derde overlapt.

Sla het zwachtel één keer om de hiel.

Is steun bij de enkel nodig sla het zwachtel dan tweemaal onder de voet en één keer om de hiel.

Sla het zwachtel enkele malen om het onderbeen. Zet vast met twee strookjes kleefpleister.

Wanneer je alleen een gewricht zwachtelt ter versteviging (zonder wond), laat het slachtoffer de voet, elleboog of knie in een stand brengen die voor hem prettig aanvoelt.

  • Een voet en elleboog in een stand van 90 graden
  • De knie licht gebogen

Tot slot

Bepaal of je met de verstuiking of kneuzing naar de huisarts moet.

Let daarbij op de punten die wij noemen in het artikel Kneuzing of verstuiking: er zijn wel degelijk verschillen.