088 112 54 54 info@safetyschool.nl

Een aantal collega’s zat met elkaar in een gezellig en knus restaurant te eten. Speciaal voor hun groep had de eigenaar een grote tafel gereserveerd in de net gerestaureerde gewelfde kelder. Wanneer je rechtop stond stootte je nog net je hoofd niet.

De knusheid werd bevorderd door de gedimde verlichting en kaarslicht. De meiden die aan de muurkant zaten moesten daar door ruimtegebruik de hele avond min of meer blijven zitten. Maar dat drukte de pret niet.

Toen iedereen eenmaal zat, kwam de menukaart en konden ze genieten van een heerlijk avondje uit met lekker eten en goed gezelschap. Naarmate de avond vorderde, liep de temperatuur op en de glaasjes huiswijn droegen daar vrolijk aan bij.

De avond nam een onverwachte wending…Flauwvallen…toen één van de collega’s het benauwd kreeg. Ze zat aan de muurkant en kon niet snel genoeg wegkomen. Ze had het benauwd, voelde zich ongemakkelijk en wilde weg. Toen dat niet snel genoeg lukte raakte ze enigszins in paniek en zakte op haar stoel in elkaar tegen een andere collega.

Voor de andere collega’s was het behoorlijk schrikken. Met frisse lucht en ruimte is het gelukkig goed gekomen. Later bleek dat ze hier vaker last van had.

Zomaar een situatie. Zomaar een moment en zonder dat je het als omstander door hebt kan iemand flauwvallen. Dat kan behoorlijk schrikken zijn, ook voor de omstanders. Wat is flauwvallen? Wat kunnen we het beste doen in zo’n situatie.

In dit artikel geven wij je een aantal handreikingen, zodat je kunt handelen als het gebeurt. We gaan ook kijken naar de oorzaak van flauwvallen.

Flauwvallen: 2 belangrijke oorzaken

Zuurstoftekort

Flauwvallen: wat is het?Normaal is er in de lucht om ons heen zo’n 20% zuurstof. Als er minder dan 19% zuurstof in de lucht is, wordt er te weinig zuurstof opgenomen in het bloed. Daardoor wordt er te weinig zuurstof naar de hersenen vervoerd. Dan kan het misgaan, als iemand gevoelig is voor zuurstoftekort.

Flauwvallen gebeurt dan ook vaak in benauwde ruimten. De kleine kelder, zoals in het voorbeeld. Of tijdens een drukke bruiloft, in de sauna of onder een hete stoomdouche. Flauwvallen is een bijzondere vorm van bewusteloosheid. Het is van korte duur en niet ernstig.

Lage bloeddruk

Iemand kan ook flauwvallen door een te lage bloeddruk. Want als de bloeddruk te laag is, komt er soms tijdelijk te weinig zuurstofrijk bloed in de hersenen. Lage bloeddruk kan chronisch zijn, maar ook tijdelijk. Het kan bijvoorbeeld ontstaan door heftige emotie. Daardoor kunnen de bloedvaten zich even verwijden, zodat de druk te laag wordt.

Ook langdurig in dezelfde houding staan of je lichaam verwaarlozen kan tot lage bloeddruk leiden. Flauwvallen door lage bloeddruk gebeurt ook vaak tijdens de zwangerschap of puberteit.

Andere oorzaken van flauwvallen

  • Te snel opstaan
  • Uitputting
  • Uitdroging
  • Psychische oorzaken: schrik, bloed zien, heftige emoties
  • Bloedarmoede
  • Medicijngebruik
  • Benauwde omgeving
  • Te lang in te warme omgeving
  • Hyperventilatie

Flauwvallen kent 2 fasen

Fase 1 – de symptomen

  • Slachtoffer is bleek of vaal
  • Zweet veel
  • Licht in het hoofd
  • Mogelijk oorsuizen
  • Slap en misselijk voelen

Fase 2 – gevolg

Iemand kan, zoals de vrouw in het voorbeeld, in elkaar zakken. De ogen vallen dicht en ze is even ‘van de wereld’, om vrij kort daarna weer bij te komen. Mensen voelen soms ook aankomen dat ze gaan flauwvallen. Het zweet breekt hen uit, het wordt hen zwart voor de ogen en het is of het geluid wegdraait.

Een belangrijk kenmerk van flauwvallen is de korte duur. Een flauwte duurt maar enkele tientallen seconden tot een minuut. Wanneer het slachtoffer helemaal niet meer reageert dan is er sprake van een bewusteloosheid. Daarbij kunnen trekkingen voorkomen die op een epileptische aanval lijken.

Flauwvallen: de risico’s

Flauwvallen op zichzelf is niet zo gevaarlijk. Maar als mensen flauwvallen, bestaat wel het risico dat ze ongelukkig terechtkomen.

Als iemand dreigt flauw te vallen, moet je dus proberen hem op te vangen en neer te leggen.

Wat doe je bij flauwvallen?

Wat is flauwvallen?Als mensen flauwvallen is de juiste hulp belangrijk. Wil je EHBO verlenen aan iemand die flauwvalt? Doorloop dan de volgende stappen:

  1. Vang het slachtoffer op en leg het neer – zo mogelijk met de benen omhoog. Als het slachtoffer ligt, wordt de bloedtoevoer naar de hersenen snel hersteld. De zuurstoftoevoer komt weer op gang en het bewustzijn keert terug.
  2. Zorg voor frisse lucht met veel zuurstof en maak het ademen makkelijk. Dat betekent: zet het raam of de deur open, of breng het slachtoffer met twee mensen naar een frisse ruimte. Maak knellende kleding los.
  3. Komt het slachtoffer bij? Laat hem of haar dan 10 minuten liggen, met iets onder het hoofd. Als het slachtoffer te snel overeind komt, kan het slachtoffer weer flauwvallen.
  4. Laat het slachtoffer een glas koud kraanwater drinken. Koel water heeft een geruststellend effect. Bovendien is het drinkmoment een test voor de EHBO-er. Kan de patiënt na 10 minuten weer zonder hulp rechtop gaan zitten? En kan hij een glas water leegdrinken, zonder te trillen of te morsen? Dan is de toevoer van zuurstofrijk bloed naar de hersenen weer stabiel.
  5. Waarschuw het slachtoffer: “Denk goed na wat de oorzaak geweest kan zijn. Misschien moet je vanavond even niet meer die feestzaal in …”

Voorkomen: beter dan flauwvallen…

Er zijn mensen die vaak flauwvallen. Zij hebben geleerd op de voortekenen te letten. Soms voelen ook mensen zonder ‘ervaring’ flauwte aankomen. Dan is flauwvallen vaak nog te voorkomen.

  • Voel je jezelf licht in het hoofd worden?
  • Begin je erg te transpireren?
  • Worden de geluiden zwakker?
  • Vervaagt je zicht?

Ga dan zitten, buig voorover en stop je hoofd tussen de knieën. Zo ontstaat extra bloeddruk naar de hersenen. Ga anders liggen, met opgetrokken benen.

Voorkomen dat je flauwvalt is altijd beter dan ‘genezen’. Want een onbeheersbare val na het flauwvallen kan vervelende gevolgen hebben.

Raakt het slachtoffer bewusteloos bel dan 112. Controleer de vitale functies, alarmeer 112  zo nodig en breng het slachtoffer in de stabiele zijligging.

Het slachtoffer kan ook last hebben van pijn op de borst of last van hartkloppingen of buik- of rugpijn. Bel dan ook 112.

Tot slot

Als je weet dat jezelf of iemand in je omgeving snel last heeft van warmte en benauwde ruimte, zet je zelf dan niet ‘vast’ zoals de vrouw uit het voorbeeld.

Zoek een plek waar je snel weg kunt en snel buiten bent. Informeer ook de mensen om je heen, zodat zij ook een oogje in het zeil kunnen houden.

Wil je leren hoe je moet handelen bij bijvoorbeeld bewusteloosheid dan leer je dit het beste in een EHBO cursus. Niet alleen in het geval van flauwvallen weet je dan te handelen, maar ook in andere situaties waar slachtoffers zijn.

[text_block id=10895 description=”eerste hulp”]