088 112 54 54 info@safetyschool.nl

Giffen zijn stoffen, die de werking van het lichaam bedreigen. Vaak tasten ze het zenuwstelsel aan. Soms inwendige organen. Het is dus altijd zaak om giffen zo snel mogelijk uit het lichaam te verwijderen. Hoe je dat doet, leer je bij een cursus EHBO. In dit artikel lichten we vast een tipje van de sluier op.

Hoe giffen ons lichaam binnendringen

Giffen kunnen ons lichaam binnenkomen via de huid, de luchtwegen of de spijsverteringskanalen.

Opname van giffen door de huid

Opname door de huid kan plaatsvinden als mensen lang achtereen zonder bescherming in contact zijn met giffen. Een bekend voorbeeld van vergiftiging via de huid is de zgn. ‘schildersziekte’. Deze ziekte kwam vooral vroeger voor, doordat schilders jarenlang oplosmiddelen gebruikten zonder goede handschoenen.

De werking van stoffen die door de huid binnendringen, wordt vaak pas na jaren zichtbaar. Veel van de stoffen hopen zich op in onderhuids vetweefsel. Als iemand ouder wordt, lost het vetweefsel op en komen de giffen vrij. De behandeling van een dergelijke vergiftiging is werk voor specialisten.

Opname van giffen door de luchtwegen

Giffen kunnen ook het lichaam binnendringen via de luchtwegen. We kennen bijvoorbeeld allemaal de risico’s van giftige dampen in het Rijnmondgebied.

Zijn er stoffen binnengedrongen, die de werking van de luchtwegen aantasten? Alarmeer dan 112. Zorg in afwachting van professionele hulp voor frisse lucht. Laat het slachtoffer plaatsnemen in een half zittende, half liggende houding. In die houding kost het ademhalen zo min mogelijk inspanning.

Opname van giffen via de spijsverteringskanalen

Sommige giftige stoffen kunnen ook via de spijsverteringskanalen het lichaam binnenkomen. Dit geldt voor bijtende giffen, niet-bijtende giffen en petroleumproducten (aardolieproducten).

Drie soorten giffen die binnenkomen via het spijsverteringskanaal

Bijtende giffen

Veel ongelukken met bijtende giffen gebeuren thuis. In 2009 zijn er door ziekenhuizen in Nederland meer dan 7000 vergiftigingen door bijtende giffen gemeld.

Bijtende giffen zijn bijvoorbeeld allerlei zuren, onverdunde chloor en schoonmaakmiddelen. Soms neemt iemand per ongeluk een slok van zo’n stof. Die stof kan dan de slokdarm verbranden. In de maag treedt meestal geen ernstige verbranding op. De maag is immers gewend aan een bijtende stof (maagzuur). Wel kan iemand met vergiftiging door bijtend gif willen braken. Dat is riskant. Door het braken gaat de bijtende stof nog eens door de slokdarm, versterkt met maagzuur. De kans is groot, dat het letsel daardoor erger wordt.

Een slachtoffer van een bijtend gif moet beoordeeld worden door een arts. Soms moet de maag leeggepompt worden. Vaak zijn ook  neutraliserende medicijnen nodig. Maar voordat je naar de huisarts gaat, moet je het risico op meer schade verkleinen. Geef een volwassen slachtoffer daarom 2 glazen water te drinken. Dat verdunt de bijtende stof in de maag. Moet het slachtoffer toch braken, dan zal de eventuele schade niet groter worden. Neem indien mogelijk de giftige stof of de verpakking mee naar de arts. Dat geldt ook bij vergiftiging door niet-bijtende giffen of petroleumproducten. De gegevens op het etiket, of een analyse van de samenstelling van de stof, kunnen namelijk belangrijk zijn voor de verdere behandeling.

Niet-bijtende giffen

Niet-bijtende giffen zijn bijvoorbeeld ongedierte-bestrijdingsmiddelen en onkruidbestrijdingsmiddelen. De meeste van deze stoffen worden via de maag opgenomen in het bloed. Zo komen ze in contact met het zenuwstelsel.

Ook na vergiftiging door niet-bijtende giffen is diagnose door een arts nodig. Maar probeer altijd eerst zoveel mogelijk gif uit de maag te verwijderen. Zo voorkom je, dat er veel gif wordt opgenomen in het bloed. Zorg dat je slachtoffer gaat braken. Laat hem een vinger ‘in de keel’ steken om het braken op te wekken. Lukt het braken niet? Dan moet je zelf het braken opwekken, bijvoorbeeld met je vinger of de steel van een lepel.

Petroleumproducten

Een derde groep giffen bestaat uit petroleumproducten, zoals lampolie en benzine. Petroleumproducten in vloeibare vorm kunnen de longblaasjes aantasten.

Iemand die een petroleumproduct heeft binnengekregen, moet niet braken. Want bij het braken kunnen er kleine druppeltjes gif via de keelholte de luchtwegen binnendringen. Verdunnen met water heeft ook geen zin. Water en petroleumproducten stoten elkaar namelijk af. Contact tussen beide typen stoffen kan in de maag ongewenste reacties veroorzaken. De enige juiste hulp is: schakel zo snel mogelijk een arts in, zodat de maag kan worden leeggepompt. Overigens is het wel zaak om eerst met de huisarts of 112 te overleggen. Niet alle petroleumproducten zijn namelijk even schadelijk, zeker niet in kleine hoeveelheden. Leeftijd en conditie spelen ook een rol.

Schade door giffen voorkomen

Vergiftiging vindt vaak thuis plaats. Dikwijls komt dat, doordat men onachtzaam omgaat met giftige stoffen of medicijnen. Men vervangt of beschadigt bijvoorbeeld de verpakking. Of men bergt giftige stoffen niet op buiten het bereik van kinderen. Dat is natuurlijk onverstandig. Want ook voor vergiftiging geldt: voorkomen is beter dan genezen.

Meer weten? Meld je aan bij Asphalia voor een cursus EHBO in één dag.